Skip navigation.

thuisbioscoop, thuiskantoor, home, entertainment, kantoor, woning, thuis, ontwerp, audio, video, design, architect, interieur, life-style, domotica, ontwerp, ontspannen, eadhome
home > nieuws > automation news > overal internet

Overal internet

Het lijkt te mooi om waar te zijn: een draadloze, razendsnelle internetverbinding, die nog gratis is ook. Met wifi is het mogelijk. Vandaag nog.

Door Chris Sprangers

Kabelergernis
Draadloze extensie
Wifi: goed belegde boterham
Wifi everywhere
Eerst investeren
Wireless Leiden

Kabelergernis
'Zie je die bank daar in het park? Die valt er nog net binnen', zegt Krijn Schuurman van Dialogic, een Utrechts bureau dat voor overheid en bedrijfsleven onderzoek doet naar ontwikkelingen op het gebied van ict. Het bankje in het lommerrijke Wilhelminapark vormt als het ware het verste bureau in Schuurmans virtuele kantoor. 'Op die bank pikt mijn laptop nog net het signaal van het wifi access point op, waardoor ik toegang heb tot het ethernet van de zaak - en dus tot het internet.' En dat allemaal zonder kabels.

Het begon een jaar of vijf geleden uit ergernis over de soms honderden kilometers kabel die computers in (kantoor-)netwerken met elkaar verbinden. Gaten boren door betonnen vloeren en wanden, kabelgoten aanleggen en kabels trekken: het is van een ouderwetsigheid die niet past bij een moderne technologie - en die bovendien scheppen met geld kost. Zelfs de gewone thuiscomputeraar hoeft maar onder zijn bureau te kijken om schele hoofdpijn te krijgen van de onoverzichtelijke wirwar die computers met elkaar en met de randapparatuur verbindt.

Dus bedacht de industrie een manier om de kabels overbodig te maken: een draadloos systeem dat, net als de draadloze telefoon, via een radioband alle apparaten met elkaar verbindt. Als frequentiegebied werd de 2,4 GHz-band uitgekozen, een gratis radioband die ook gebruikt wordt door magnetrons en draadloze openers van garagedeuren. Het systeem werd 'wifi'genoemd, kort voor wireless fidelity.

Draadloze extensie
De afgelopen drie jaar zijn tal van kantoren met een wifi-systeem uitgerust, als een draadloze extensie van hun ethernet, het bedrade kantoornetwerk. Op een aantal punten in het kantoorgebouw zijn access points opgesteld, zender-ontvangers die gekoppeld zijn aan het bedrade netwerk, dat onder meer toegang geeft tot het internet. De pc's in het gebouw zijn alle uitgerust met een kaart, die verbinding maakt en onderhoudt met het access point. Wie met zijn laptop in de tuin wil gaan zitten, hoeft geen lange kabel meer uit te rollen. De verbinding met het internet blijft intact zolang je maar binnen het bereik van het access point blijft - op zijn minst een meter of veertig, maar met inzet van een extra antennetje al gauw honderd meter of meer. Doordat het systeem met radiogolven werkt, zijn fysieke obstakels, als ze niet al te zwaar zijn, geen hindernis.

Nerds kregen al snel in de gaten dat de meeste wifi-netwerken nauwelijks of niet beveiligd zijn. En dat betekent dat iedereen met een laptop met wifi-kaart automatisch op het netwerk wordt aangesloten, zodra hij binnen het bereik van een access point komt. En via dat net, gratis en wel, naar het internet. En dat alles over een gigantisch snelle verbinding (elf megabyte per seconde, ongeveer tweehonderd maal zo snel als een standaard 56K modem).

Een korte autorit met de inderhaast aangeschafte wifi-kaart in de laptop leert dat er in ieder geval in Amsterdam anno oktober 2002 al heel wat access points staan te snorren. Het scherm meldt opgewekt de ene verbinding na de andere. Er kleeft aan deze bezigheden de aangename geur van illegaliteit - gratis het internet op via iemand anders zijn verbinding ziet er immers uit als iets dat niet mag - die ze alleen maar aantrekkelijker maakt.

Wifi: goed belegde boterham
Inmiddels hoef je geen nerd meer te zijn om de voordelen van wifi te zien en te gebruiken. En evenmin hoef je je een crimineel te voelen. 'Wij kunnen ons kantoornetwerk voor iedereen open stellen', zegt Rens Vandeberg van Dialogic. 'We hebben een brede internetaansluiting en daar kan best een aantal mensen tegelijk gebruik van maken. Ze moeten natuurlijk niet met tien man hier op de stoep speelfilms gaan zitten downloaden, want dan wordt onze lijn wel merkbaar trager, maar er kan hier gerust een hele schoolklas zijn e-mail gaan ophalen of een beetje surfen; dat merk je toch niet.'

Waar de mannen van Dialogic nog vooral anarchie zien, daar ruiken Boris Veldhuijzen van Zanten en zijn twee mede-oprichters Caspar Wenckebach en Koen Kam van Hubhop een goed belegde boterham. Sinds een paar maanden zijn ze druk doende met de aanleg van een landelijk netwerk van hotspots. Bedrijven, bijvoorbeeld cafťs op drukbezochte plekken, wordt gevraagd of Hubhop er een hotspot mag installeren.

Via die hotspots, in feite access points, kan men tegen betaling aansluiten op een internetverbinding. Wie bij een hotspot inlogt op het internet, krijgt een beginscherm van Hubhop voor zijn neus, waarop men kan kiezen hoe men wil betalen. Momenteel kan dat alleen nog via een 0900 telefoonnummer, maar andere betalingsmogelijkheden zullen niet lang op zich laten wachten. Het huidige tarief bedraagt € 2,50 per uur. Een pc die bij de hotspot staat opgesteld, legt verbinding met de Hubhop-server, die de betaling afhandelt en in de gaten houdt wanneer de gehuurde tijd verstreken is.

Wifi everywhere
Vooralsnog runt Hubhop twee netten. Het ene is onbetaald; wie een access point ter beschikking stelt van Hubhop, krijgt een lijst van alle andere hotspots en mag daar gratis gebruik van maken. Het andere net is alleen voor abonnees, die voor de al gemelde tweeŽnhalve euro gebruik kunnen maken van de door Hubhop zelf geŽxploiteerde hotspots.

'We gaan ervan uit dat over drie jaar alle laptops met wifi zijn uitgerust', zegt Veldhuijzen van Zanten. 'Nu al worden er bijna geen laptops meer gemaakt waar geen wifi-kaart in zit. De gemiddelde levensduur van een laptop is drie jaar, dus reken maar uit. En dan zal iedereen in zijn stamcafť even zijn e-mail willen kunnen checken of een potje schaken over het internet.

Nu al zijn er in de Verenigde Staten mensen die bij een hotelreservering vragen of het hotel over een hotspot beschikt; als dat niet het geval is, zoeken ze een ander hotel. Wij zijn dan ook druk bezig te onderhandelen met winkel-, hotel- en restaurantketens voor de installatie van hotspots. Als ze met ons in zee gaan, installeren wij een hotspot, die wij ook zelf exploiteren. De gastheer krijgt een kickback, een vergoeding naar rato van het gebruik dat er van zijn hotspot gemaakt wordt. Soms gebruiken we de bestaande internetaansluiting, maar het liefst huren we zelf de lijn erbij. Die gebruikers hebben meestal immers een particulier abonnement en dat mag je - zie de kleine lettertjes - niet voor commerciŽle doeleinden gebruiken.'

Eerst investeren
Dat de kost bij dit project wel heel erg voor de baat uitgaat - de aanleg van een hotspot kost zo'n duizend tot 1.500 euro - vermag Veldhuijzen van Zanten niet te verontrusten. 'We gaan ervan uit dat hotels, vliegvelden, horeca en kantoren over een paar jaar al niet meer zonder hotspot zullen kunnen. Voor hen is het opzetten en onderhouden van hotspots geen core business, dus ze besteden dat graag uit. We worden zelfs al door bedrijven benaderd of we voor hen een hotspot willen aanleggen. Die zien het als een soort pr dat ze dat hun bezoekers kunnen aanbieden. We gaan graag op hun verzoek in, want wij zijn natuurlijk gebaat bij een zo hoog mogelijke dekking.

Uiteindelijk voorzien we dat je binnen een paar jaar in alle grotere steden en op alle punten waar veel mensen bij elkaar komen, draadloos het internet op zult kunnen. Bovendien willen we nog allerlei extra applicaties gaan aanbieden, zoals telefoneren over het internet. Stel je voor: voor tweeŽneenhalve euro een uur met Amerika bellen. De investeerders hebben kennelijk ook hoge verwachtingen van deze technologie, want we hebben geen enkele moeite hen voor onze plannen te winnen: eindelijk weer eens een goed idee in de ict.'

'Ach, hoe gaat het momenteel met dat wifi', zegt Huub Schuurmans, 'Je hebt ergens een internetaansluiting en daar hang je een zendertje aan, waardoor je draadloos kunt internetten. Je deelt je adsl-lijn dan met anderen. Maar sneller wordt hij daar niet van. Kijk, daar raak ik niet zo opgewonden van.' Waar Schuurmans wťl opgewonden van raakt, is het project Wireless Leiden (ziet en overtuigt u op www.wirelessleiden.nl), waarachter hij een van de stuwende krachten is. Waarom zou je, zo hebben ze daar in Leiden gedacht, nog naar het vaste internet gaan als dat het traagste deel is? Is het niet slimmer om je netwerk op de draadloze radioband te houden? 'Wij bouwen inderdaad een eigen internet, draadloos in plaats van op koper of glasvezel. Op dat net kun je allerlei diensten leveren, zoals toegang tot het internet.' Waarmee dan meteen voor die gebruikers het probleem van de laatste mijl - het notoir vertragende laatste stuk kabel dat de gebruiker met het net verbindt - opgelost is met een razendsnelle 11 Mb/s verbinding.

Wireless Leiden
Wireless Leiden is druk bezig met de opbouw van het net. Daarin spelen de 'nodes' een sleutelrol - de knooppunten die signalen naar elkaar doorgeven. Het vermogen waarmee gezonden wordt, is beperkt; daarom kunnen de nodes niet te ver uit elkaar staan. 'Het centrum van Leiden is met tien nodes goed afgedekt', aldus Schuurmans. 'Met nog eens een stuk of tien pakken we de buitenwijken er ook bij.' Het hele verkeer over het net wordt geregeld via eenvoudige pc's die aan de nodes gekoppeld zijn. Gebruikers met een wifi-kaart krijgen automatisch verbinding met de dichtstbijzijnde node zodra ze hun apparaat aanzetten - en zijn online, dat wil zeggen: staan in contact met alle andere aangeslotenen. 'Je moet het zien als een project voor de hele Leidse gemeenschap', zegt Schuurmans. 'We zijn nu bezig om draagvlak creŽren.' En dat alles om volledige dekking te krijgen over de hele gemeente. Dat betekent onder meer dat beheerders van hoge gebouwen gevraagd wordt hun dak gratis ter beschikking te stellen voor het plaatsen van antennes en nodes, en dat bedrijven gevraagd wordt de hardware te sponsoren - ťťn node kost ongeveer duizend euro.

Net als in de begindagen van het internet, zijn er nog geen zoekmachines die het netwerk afgrazen om het te inventariseren. In den beginne zullen gebruikers dus de adressen moeten weten van de mensen met wie ze in contact willen treden. Maar net als met het internet in de begindagen zullen de gebruikers daar ongetwijfeld iets op gaan bedenken, zo verwacht Schuurmans.

Landelijke dekking
Maar hoe zit dat nu met umts, het nieuwe draadloze telefonienet dat razendsnel internet zal gaan bieden? Gaat dat dan niet meer door? Zijn de miljarden die werden neergeteld voor het gebruik van de frequentie verspild geweest? Niemand die het weet. Mogelijk zullen veel mensen wifi boven umts verkiezen, omdat wifi sneller en goedkoper is. Evenzeer is het denkbaar dat de twee technologieŽn elkaar gaan aanvullen. Umts zal immers landelijk dekkend worden, een mogelijkheid die wifi in principe ook biedt, maar die voor die technologie nooit in de praktijk zal worden gebracht.

Overgenomen uit Intermediair, 24 oktober 2002