DVD opnemen
Beschrijfbare DVD'S: ongewisse standaard, wel multi-inzetbaar
In DVD-land is de beer los. Er komen voortdurend nieuwe DVD-branders op
de markt maar onduidelijk is of er ooit ook één standaard komt voor beschrijfbare
DVD-schijven. Dat maakt de keuze bij de toepassing van DVD en de aanschaf
van een recorder er niet eenvoudiger op.
De DVD is een multi-potentieel medium. Het schijfje is niet alleen geschikt voor het distribueren van videofilms en PC-games maar ook inzetbaar als hoogwaardige geluidsdrager. De recorder doet dienst als videorecorder met time shift-functie, afspeler van interactieve software en opslag-apparaat voor kostbare opnamen. Hierdoor krijgt de DVD een soort magische uitstraling bij producenten en gebruikers.
Omdat er zoveel verschillende toepassingen zijn, is het zaak om de huidige en toekomstige DVD-standaards en beschikbare apparatuur kritisch de revue te laten passeren.
Distributie-medium
De DVD is een uitstekend distributie-medium voor beeld en geluid. Insiders
weten dat die beeldkwaliteit ook dik door andere digitale tape-media (vanaf
consumenten-DV) gehaald kan worden. Het is echter de combinatie van de
MPEG-2 beeldkwaliteit met Dolby Surround- of THX-geluid dat de DVD in
de homecinema zo populair maakt. De setjes bestaande uit een DVD-speler
en vijf of zeven luidsprekerboxen vliegen bij de AV-ketens de schappen
uit.
Bij het distribueren van AV-materiaal of software op een DVD zijn er drie
belangrijke factoren:
Het afspeelplatform, de stationaire DVD-speler. Modellen die niet ouder zijn dan drie jaar spelen DVD-R meestal probleemloos af. Hetzelfde geldt ook voor de interne DVD-speler van een PC. Alleen komt het voor dat de ene brander wel zelfgebrande DVD-R's herkent en de andere niet. DVD+RW is relatief nieuw en draait met name in PC en niet in oudere huiskamer DVD-players. Of DVD+RW en DVD-RW het doen is te vaak toeval. DVD-RAM werkt alleen in de daarvoor ontworpen recorders.
De opmaak.
Stationaire DVD-recorders beschikken doorgaans over minder opmaak- en
menu-mogelijkheden dan de interne DVD-branders van de Windows-PC of Apple
Mac. Computer-software kan meer met iconen, menubomen, titels en verschillende
talen. Voor het maken van multi-language DVD's is professionele authoring-software
vereist.
Gaat het om slechts enkele of grote aantallen DVD's?
Voor eigen gebruik komt vrijwel elke standaard of recorder-type in aanmerking.
Bij kleinschalige distributie heeft DVD-R een lichte voorkeur. In geval
van grootschalige distributie zijn mastering en persen de aangewezen weg.
Beschrijfbaar vs. herschrijfbaar
Gaat het uitsluitend om distributie dan heeft het eenmalig beschrijfbare
DVD-formaat, DVD-R of DVD+R de voorkeur. Een alternatief kan de mini-DVD
voor 18 minuten op een goedkope CD-R zijn. Dit type DVD wordt ook weer
niet door elke DVD-player herkend.
Er zijn diverse redenen om voor een herschrijfbare DVD te kiezen. Om te beginnen als een tijdelijk opnamemedium (hetzelfde als een videorecorder). DVD-RAM is daarbij het meest solide. De cartridge beschermt de interne disc die daardoor 100.000 keer of meer beschreven kan worden. Behalve voor video-opnamen begint DVD-RAM ook bij de (portable) audio-recording in zwang te komen. Verder biedt de DVD-RAM recorder dezelfde functionaliteit als een hard disk-videorecorder met Time-Shift. Het DVD-RAM medium is met name geschikt voor eigen intern gebruik.
Dient er ook op DVD gemonteerd te worden dan beschikt DVD+RW over de beste papieren. De mogelijkeden zijn echter een stuk minder als bij een NLE-computersysteem. DVD+RW, en in de toekomst ook DVD-RW, zijn meer universeel uitwisselbaar dan DVD-RAM.
Intern of stationair?
De Pioneer DVD-R brander kwam als eerste in een PowerMac G4 met iDVD2
of de professionele software DVD-studio. Sony, HP, Samsung, Philips Panasonic,
Toshiba, Hitachi en vele andere driveleveranciers hebben DVD+RW modellen
voor de PC uitgebracht.
Daarnaast is er een groeiend aanbod van externe stationaire DVD-branders van Philips (drie modellen), Panasonic, Pioneer en Sony. Het grootste voordeel van stationaire DVD-branders met FireWire en Y/C-in is dat ze vrijwel real-time DVD's branden. Op de PC of Mac kost het omrekenen naar MPEG-2, branden en finaliseren dikwijls aanzienlijk meer tijd. Direct monteren in MPEG-2 kan deze tijd bekorten maar er zijn slechts weinig MPEG-2 NLE-systemen die aan de kwaliteitseisen voldoen. Verder past een stationaire DVD-speler goed in een studiorack en de huiskamer. Als belangrijkste nadeel gelden de eerder genoemde beperkingen bij de opmaak- en menufuncties.
Archivering
Het opslaan van onvervangbaar AV-materiaal op DVD lijkt op het eerste
gezicht een veelbelovende optie. Op een standaard Rewritable gaat 4,7
GB in de hoogste MPEG-2 kwaliteit. Tweezijdig beschrijven bij de DVD-RAM
en enkele RW-typen verhoogt de opslagcapaciteit tot 9,4 GB. De fabrikanten
maken op de verpakking zelf enthousiast melding van 120 minuten opname
per 4,7 GB kant. Dan wordt er echter wel een kwaliteitsveer t.o.v. DV-kwaliteit
gelaten. Snelle bewegingen verlopen nu en dan niet meer vloeiend of trekken
sporen over het beeld. Effecten zoals sommige overvloeiers tonen ineens
wat schokkerig. Voor gewone VHS-opnamen is de kwaliteit bij 120 minuten
op 4,7 GB wel acceptabel.
Een ander punt is de veronderstelling dat de huidige DVD-(archief-)standaard wellicht een overgangstype is. De proefballonnen over een komende Blue Ray-disc standaard zijn al opgelaten. Daar is de komende jaren echter nog geen sprake van. Op een termijn van vijf jaar zal deze blauwe laser vermoedelijk wel uitrijpen tot een opslagcapaciteit van 50 GB of meer. In ieder geval zal deze standaard dan incompatibel zijn met de huidige generatie DVD-players.
Hoe lang de DVD goed blijft is weer een andere kwestie. Krassen, vuil,
zonlicht, veelvuldig branden en micro-organismen veroorzaken wel degelijk
slijtage. Ook de DVD blijkt dus vergankelijk te zijn. Een cartridge zoals
bij DVD-RAM zorgt in ieder geval voor extra bescherming.
Samenvattend biedt DVD-R(W) een voorlopig veilige en hoogwaardige archiveringsmethode
voor met name de kortere films (tot 60 minuten) en clips. Later kunt u
de aldus bewaarde opnamen alsnog tijdig op een opvolger zetten. Compatibele
afspelers blijven zeker 10 jaar voorradig. Voor de hele grote beeldarchieven
verdienen tapesystemen momenteel nog de voorkeur.
Standaarden nader bekeken
Er zijn twee gangbare schrijf-processen bij DVD's. Bij de DVD-R gaat het
om een organische kleurstof-techniek. Door de kleurstof met een laser
te verhitten wordt deze donkerder. Dat geeft een zwakkere reflectie hetgeen
digitaal voor een 1 staat. Een goede reflectie staat voor een 0.
Nieuwer is de techniek van 'faseverandering' (phase-change media writing). Er is sprake van vier lagen op de DVD-schijf. De onderste laag is de diëlektrische laag. Daarop volgt de opname-laag. Daarboven ligt weer een diëlektrische laag. Het geheel wordt afgedekt door een reflectielaag bestaande uit een legering van messing, aluminium of goud. De laser van de DVD-brander verhit de recording layer plaatselijk tot circa 200 graden. Na het weer langzaam afkoelen ontstaat en kristallijnen structuur in de metaallegering die een hogere reflectiegraad (een 0) bezit dan daarvoor. Een 1 is een gebiedje met een slechtere reflectie. Dat wordt bereikt door met de laser de recording layer tot 500-700 graden te verwarmen. De atomen nemen na een snelle afkoeling ter plaatse een amorfe, slecht reflecterende structuur aan.
In de mate van reflectie door de DVD en de markering van het adresbereik en de spiraalvormige structuren op het schijfoppervlak (wobbles) schuilen de incompatibiliteiten tussen de verschillende standaarden en systemen.
De DVD-R heeft de hoogste reflectiegraad van de beschrijfbare DVD's en wordt daardoor in de meeste players als een afspeelbare DVD herkend. Bovendien komt het brandproces in hoge mate overeen met dat van de CD-R zodat gecombineerde DVD/CD-ROM-drives makkelijk te fabriceren zijn.
De DVD-RW is oorspronkelijk ontworpen als een beschrijfbare DVD voor PC's. Hierbij wordt de phase-change technologie toegepast om tussen de voorgeperste spiraalvormige windingen (wobbles)van de transparante substraatlaag te schrijven. Dat wijkt af van DVD-R waarbij juist in de spiralen geschreven wordt.
Door net als bij de CD-RW steeds een nieuwe lead-out markering te schrijven kan een geformatteerde DVD-RW vele malen opnieuw beschreven worden. T.g.v. de relatief lage reflectiegraad t.o.v. de DVD-R en geperste DVD's kunnen er in normale players herkennings- en afspeelproblemen ontstaan. De levensduur wordt op vijf tot 10 jaar of 1000 maal herschrijven geschat. Pioneer is de trekker van deze DVD-recorder-standaard.
De DVD-RAM is bedoeld als een compacte harde schijf. Dankzij de cartridge wordt een lange levensduur gegarandeerd. Tot 100.000 maal beschrijven moet mogelijk zijn. Per zijde past 4,7 GB. Time-Shifting maakt de DVD-recorder gelijk aan een harddisk-videorecorder. Het grootste nadeel betreft de incompatibiliteit met andere players.
DVD+R is een nieuwe standaard uit het kamp van Philips, Sony, HP en consorten. De introductie is bezig. In principe gaat het om een eenmalig te beschrijven variant van het DVD+RW formaat. Of DVD+R ook compatibel is met de nieuwe generatie DVD-player zullen we moeten afwachten.
DVD+RW wordt door de ontwerpers gezien als de opvolger van de traditionele videorecorder. In deze vijver vissen echter ook de moderne 80 GB harddisk-videorecorders. Hier is er sprake van een hoogfrequente coderingsmethode, de high-frequency wobbled grove methode. Op de DVD+RW kan tot op zekere hoogte non-lineair gemonteerd worden. Datablokken kunnen met een precisie van 1 micron aan elkaar gekoppeld worden ('lossless linking') terwijl dat bij de andere systemen al snel 2KB kost ('lossy linking'). De reflectiegraad ligt eveneens wat lager als bij DVD-R en geperste DVD's zodat naar schatting tussen de 50% en 70% van de huidige generatie DVD-afspelers met DVD+RW uit te voeten kan.
Wie o wie?
De hamvraag blijft of er een standaard gaat winnen? Er valt helaas niets
van te zeggen. Bij de eenmalig beschrijfbare media heeft DVD-R voorlopig
de sterkste marktpositie. Of DVD+R aan zal slaan valt nog te bezien.
Bij de herschrijfbare media is DVD+RW dankzij de steun van Philips redelijk ingeburgerd maar er blijft een compatibiliteitsprobleem bij sommige DVD-players. Pioneer probeert het met DVD-RW. En DVD-RAM snoept zowel aan de markt voor videorecorders als de markt voor solide data-archivering en HiFi field recording. Panasonic combineert the best of both worlds, zelfs met een DVD-RAM/DVD-R combidrive. Voor een weggevertje aan de klant verdient een stationaire DVD-R brander momenteel de voorkeur.
Bron: © Dealer Info
| Een volledige Dolby handleiding | DVD opnemen voors en tegens |
| Wat is 5.1, 6.1, 7.1...? | Welke speakers voor Surround? |
| Wat is Dolby Digital Surround EX | Opstellen van luidsprekers in Surround |
| Dolby Digital versus DTS | Plasma vs. LCD |
| THX? | DVD-audio vs. SACD, wat is nu het verschil en welke techniek gaat overleven? |
| DVD+RW vs DVD-RW |